Rij Drugsvrij Campagne

Initiative details

In onze campagne “Rij drugsvrij” richten we ons op een urgente verkeersveiligheidsuitdaging: het rijden onder invloed van drugs door jongeren. Uit Europese data blijkt dat het drugsgebruik onder jongeren in Nederland relatief hoog is, met vergeleken met andere landen een verhoogd risico op verkeersongevallen. Drugs beïnvloeden namelijk het bewustzijn en de rijvaardigheid, waardoor het risico op ongelukken aanzienlijk toeneemt (Elvik, 2013).

Het onderzoek van TeamAlert uit 2024 wijst uit dat, hoewel de overgrote meerderheid van jongeren autorijden na drugsgebruik afkeurt, een misperceptie heerst binnen vriendengroepen. Ongeveer 3% van de jongeren die drugs gebruiken, rijdt wel eens onder invloed, mede omdat zij denken dat hun omgeving dit gedrag goedkeurt. Deze discrepantie tussen persoonlijke opvattingen en de sociale norm vormt een belangrijke uitdaging voor verkeersveiligheid. Jongeren tussen de 18 en 24 jaar, en met name harddrugsgebruikers, lopen een groter risico omdat zij vaak onervaren zijn in het verkeer.

Het corrigeren van deze mispercepties door het inzetten van effectieve gedragsmechanismen en de juiste kennis is cruciaal. We benadrukken positieve, veilige handelingsalternatieven – zoals het aanwijzen van een nuchtere bestuurder of het plannen van een veilige rit. Zo geven we jongeren de juiste handvaten om zelf de veilige keuze te maken om nuchter te rijden, of een veilige rit naar huis te regelen.

Initiative date

Who was/is your target audience?

Young adults 17-25

Topic

Create awareness
Knowledge building and sharing

Organisation details

TeamAlert
Association
Netherlands
Utrecht

Contact name

Sanne de Lorme

Telephone number

06-34979038

Project activities

If you work together with external partners, list the most important partners and briefly describe their role.

De partners met wie we samenwerken verschillen per jaar. Afhankelijk van de input van jongeren in de brainstorm fase en het jaarlijks vernieuwde concept zoeken we tijdelijke samenwerkingen die bij de campagne passen. Zo hebben we in 2023 samengewerkt met diverse Nederlandse festivals, zoals Duikboot en Smeerboel, om jongeren ook offline te bereiken. Werkten we samen met influencers, presentatoren en hun agency’s of met kaartverkoopbedrijven zoals Eventix. Als laatste delen we onze campagne actief met partners in de verkeersveiligheidsbranche en verschillende gemeenten en provincies middels een toolkit. Op die manier kunnen zij de boodschap van de Rij Drugsvrij campagne delen.

Please describe the project activities you carried/are carrying out and the time period over which these were implemented.

De Rij drugsvrij campagne bestaat uit drie fases, verspreid over een periode van 6 weken (juli tot en met augustus). Allereerst creëren we in de awarenessfase bewustzijn bij jongeren over veilig gedrag na drugsgebruik. We tonen campagnebeelden (zoals foto’s of korte video’s) op social media die de noodzaak van de campagne onderstrepen. De beelden dragen de boodschap: “Plan je trip. Rij drugsvrij” en versterken de sociale norm: “Wij rijden drugsvrij. Jij toch ook?”.

Vervolgens stimuleren we in de considerationfase interactie en herhalen we de boodschap ‘Plan je trip. Rij drugsvrij’. Via social media delen we campagnevideo’s en explainers die laten zien dat nuchter rijden of vooraf een veilige rit plannen normaal is. Concrete handelingsalternatieven zoals een nuchtere bestuurder of het openbaar vervoer komen aan bod. Een call-to-action leidt jongeren naar de campagnesite met extra informatie over onder andere negatieve consequenties, zoals hoge geldboetes en de wachttijden per drugssoort. Door onder andere deze kennis te communiceren stellen we jongeren in staat een weloverwogen keuze te maken voor een veilige rit naar huis vóórdat ze drugs gebruiken.

Tot slot zet de activationfase aan tot actie: jongeren beloven via de website om nuchter te rijden of een veilige terugrit te plannen. Met deze schriftelijke belofte maken ze kans op een beloning. Zo vergroten we de kans dat ze het gewenste gedrag daadwerkelijk vertonen.

In terms of implementation, what worked well and what challenges did you need to overcome?

We bereiken met de campagne veel unieke jongeren tussen de 18 en 24 jaar. De manier waarop kennis wordt overgedragen in de Rij Drugsvrij-campagne, via duidelijke explainers op social media, blijkt succesvol in het verhogen van kennis over specifieke risico’s van rijden onder invloed, zoals boetes en aanbevolen wachttijden na XTC-gebruik. Jongeren waarderen vooral de heldere boodschap, de luchtige toon en het gebruik van humor in de campagne uitingen. Daarnaast is de campagne succesvol in het verbeteren van de risicoschatting van de jongeren met betrekking tot rijden onder invloed van drugs. Hoewel de campagne een positieve invloed heeft op het kennisniveau en de risicoschatting van de jongeren, is het een uitdaging om de intentie van jongeren om niet onder invloed van drugs te beïnvloeden. Sommige jongeren gaan mogelijk de belofte aan om niet onder invloed te rijden vanwege de bijbehorende beloning, zoals deelname aan een winactie, zonder dat er sprake is van intrinsieke motivatie om hun gedrag op de lange termijn blijvend aan te passen.

Evaluation

Please summarise how you have evaluated the initiative’s impact (e.g. social media reach, survey, feedback forms, statistics).

De impact van de Rij Drugsvrij-campagne is geëvalueerd met een combinatie van kwantitatieve en kwalitatieve methoden. We hebben gebruikgemaakt van digitale statistieken om het bereik en de interactie op social mediaplatformen zoals Instagram, Snapchat, TikTok en YouTube te analyseren. Hierbij hebben we gemeten hoeveel unieke jongeren de campagne-uitingen hebben gezien, hoeveel impressies er gegenereerd werden en hoeveel interacties (likes, reacties en 100% video-views) plaatsvonden. Daarnaast werd een effectmeting uitgevoerd via online enquêtes onder jongeren in de leeftijd van 18 tot en met 24 jaar. Deze enquêtes bevatten voor- en nametingsvragen, waarin we veranderingen in kennis, houding, sociale normen, risicoperceptie en gedragsintenties rondom veilig rijden in kaart brachten. Tevens zijn feedbackformulieren verzameld tijdens en na de campagne om kwalitatieve inzichten te verkrijgen over de waardering en de beleving van de campagne. Door deze gecombineerde aanpak konden we zowel de digitale impact als de gedragsveranderingen nauwkeurig monitoren en analyseren. Deze evaluatie bood een omvattend beeld van hoe effectief de campagne was in het vergroten van kennis en het stimuleren van veilig rijgedrag, wat van essentieel belang is voor de verdere doorontwikkeling van de campagne.

What has been the effect of the activities?

De Rij Drugsvrij-campagne heeft in 2023 de grootste meetbare impact gehad op het verkeersveiligheidsbewustzijn onder jongeren. De campagne bereikte dit jaar meer dan 1,8 miljoen unieke jongeren via social mediakanalen en genereerde ruim 5,7 miljoen impressies. Deze indrukwekkende digitale exposure resulteerde in meer dan 2.400 jongeren die deelnamen aan de kennisquiz en 4.400 beloftes van jongeren om nuchter te rijden of veilig alternatief vervoer te regelen. Deze beloftes vormen een directe indicatie dat de campagne erin geslaagd is om gedragsintenties positief te beïnvloeden.

Verder wijst de evaluatie uit dat de campagne de kennis over de risico’s van rijden onder invloed significant heeft vergroot, met name door het inzichtelijk maken van de enorme financiële consequenties, zoals de hoogte van boetes, en de kritische wachttijden die nodig zijn na drugsgebruik. Hoewel directe statistieken over het aantal verkeersongelukken, verwondingen en doden nog niet beschikbaar zijn, suggereren de verbeterde kennis en de aangepaste gedragsintenties dat de campagne een preventief effect heeft, wat op de lange termijn kan bijdragen aan een daling in verkeersongevallen.

De impact van de campagne is breed en diepgaand: lokaal op gemeentelijk niveau, regionaal via provinciale inzet, en dankzij onze eigen digitale advertenties ook landelijk stevig verankerd. Door jongeren in alle delen van het land te bereiken, is de campagne nationaal voelbaar én zichtbaar. Via online enquêtes, social media-analyses en directe feedback van de doelgroep hebben we een gedetailleerd en overtuigend beeld verkregen van hoe deze interventie niet alleen de bewustwording vergroot, maar ook daadwerkelijk bijdraagt aan veiligere verkeersdeelneming.

Please briefly explain why your initiative is a good example of improving road safety.

Deze inzending is een uitstekend voorbeeld van verbetering in verkeersveiligheid omdat het initiatief wetenschappelijk onderbouwd is en gericht op concrete gedragsverandering. De campagne richt zich op een risicogroep – jongeren die onder invloed rijden – en stimuleert praktische oplossingen, zoals het aanwijzen van een nuchtere bestuurder of het kiezen voor alternatief vervoer. Hierdoor wordt niet alleen kennis overgedragen, maar ook een positieve gedragsintentie opgewekt, wat cruciaal is voor een veiliger verkeer.

Wat dit initiatief extra bijzonder maakt, is dat we met het concept van Rij Drugsvrij letterlijk in de wereld van de doelgroep duiken. Door gebruik te maken van realistische settings en authentieke communicatiekanalen, zoals sociale media en evenementen, creëren we een omgeving waarin jongeren zich herkennen en waarin de boodschap natuurlijk overkomt. Deze aanpak zorgt ervoor dat de campagne niet alleen breed en meetbaar is, maar dat de boodschap ook daadwerkelijk 'landt' bij de doelgroep. Andere organisaties kunnen hiervan leren dat een integrale, onderbouwde aanpak, gecombineerd met een directe duik in de leefwereld van de doelgroep, een krachtige manier is om verkeersveiligheid te verbeteren.

How have you shared information about your project and its results?

De campagnematerialen van de Rij Drugsvrij campagne delen we ieder jaar via een openbare toolkit op wetransfer, zodat diverse partijen zoals gemeenten en provincies maar ook partners in de verkeersveiligheidsbranche de campagneboodschap kunnen uitdragen. Daarnaast delen we actief een persbericht bij de start van de campagne via ANP Net waarbij vrijwel alle nieuwsmedia van Nederland aangesloten zijn. De resultaten van de campagne delen we jaarlijks via LinkedIn, in onze nieuwsbrief via mailchimp en in een rapportage aan het ministerie en andere lokale en regionale decentrale overheden.